Okuteekawo eky'okwewola ekipya

Eky'okuyambako eky'obukopo ekipya tekisaanidde kutandika na "ka tugende tuteekeewo eky'obukopo ekipya." Kisaanidde kutandika n'ekyetaago ky'omukulembeze ky'oba okozeeko okunoonyereza, era kiggweere ku ky'okuyambako ekiteereddwako omuwendo okusinziira ku katyabaga akakirimu, ekikkiriziddwa akakiiko akakulu oba akakiiko akakola ku nsonga z'obukopo, ekiwandiikiddwa mu nkola yo, era ekigobererwa obulungi oluvannyuma lw'okukiteekawo. Okwanguyiriza olugendo olwo y'engeri SACCOs gye zimalirako n'eky'okuyambako ekifiiriza ssente mu butuufu okumala omwaka gumu nga tewali akirabye.

Lwaki kikulu: eky'okuyambako eky'obukopo ekiteekateekeddwa ku kuteebereza era ekiteereddwawo awatali kigobererwa kiyinza okugaziya ekitabo kyo eky'obukopo mangu n'okufiirwa kwo okwangu. Kola ekintu mu ngeri ennungi era buli ky'okuyambako kipya kinyweza SACCO mu kifo ky'okukiteeka mu katyabaga.

Tandika n'ekyetaago ky'omukulembeze

Toteekateekera mu kifo ky'akakiiko. Zuula kiki abakulembeze kye balemereddwa.

• Buuza era weekenneenye. Yogera n'abakulembeze, wekeenneenye ebisaba ebyagaana, era olabe we bawola ebintu ebitali mu SACCO (ssente z'amasomero, ebikozesebwa mu by'obulimi, eby'obwangu).
• Pima obwetaavu. Teebereza abakulembeze bameka abayinza okukikozesa n'emirundi emeka, olyoke omanye nti eky'okuyambako kino kisaanidde okuzimbibwa.
• Laga ekigendererwa: ensonga emu ennyonjo ey'obukopo. Eky'okuyambako ekigezaako okuba buli kintu kizibu okukiteekako omuwendo era kyangu okukikozesa mu ngeri embi.

Teekateeka eky'okuyambako era oteekeewo omuwendo okusinziira ku katyabaga

Kyusa ekyetaago mu bigambo eby'enkalakkalira akakiiko bye kayinza okukkiriza era CAMS bye kayinza okuteeka mu nkola.

• Omuwendo n'ekiseera: ebitono n'ebisinga obungi eby'amagezi, n'ekiseera ky'okusasulira ekigendagana n'engeri omukulembeze gy'afunamu (okukungula, omusaala, ekiseera ky'obusuubuzi).
• Obukuumi: amateeka g'omukakasa n'eky'okukwasa agagendagana n'akatyabaga. Obukopo obw'obwangu n'obukopo obw'obusuubuzi tebisaanidde kuba n'ebisaanyizo bye bimu.
• Teekawo omuwendo okusinziira ku katyabaga. Teekawo amagoba n'emisoso okukola ku ssente zo ezikozesebwa, ebikozesebwa mu mirimu, n'okufiirwa okusuubirwa. Eky'okuyambako ekirimu akatyabaga kingi kisaanidde okufunisa ssente nnyingi, oba kiyinza okukosa ebirala.

Gezesa nga tonnakiteekawo

Geza eky'okuyambako ku kibinja ekitono, ekigobererwa obulungi nga tonnakiggulirawo buli muntu.

• Kola ekigezo ekitono: omuwendo gw'abakulembeze oguteereddwako ekkomo mu kiseera ekigere, ekintu ekifuula ensobi mu nteekateeka okukufiiriza obutono.
• Gondera engeri y'okusasula. Abakulembeze baasasula nga bwe kyasuubirwa, oba ebisaanyizo byaleeta ebibanja?
• Kyusa, olwo osaleewo. Longoosa omuwendo, ekiseera oba omuwendo okusinziira ku kye kigezo kyalaze, era ogaziye ekyo kyokka ekikoze obulungi.

Kikkirize, olwo okiwandiike

Tewali ky'okuyambako ekiteekebwawo ku kigambo ky'omukulembeze.

• Weetegereze ebikugira. Kakasa nti obuyinza, ebikomo by'okukkiriza, n'amadaala g'okwekenneenya birambikiddwa obulungi nga tonnakkiriza.
• Funa okukkiriza okw'enkalakkalira. Akakiiko akakola ku nsonga z'obukopo oba akakiiko akakulu kakkiriza eky'okuyambako n'omuwendo gwakyo, era ekisalawo kiwandiikibwa mu bukwenda.
• Kiwandiike mu nkola. Gatta eky'okuyambako ku nkola yo ey'obukopo/credit policy n'ebisaanyizo byakyo, era olongose enkola ezikola ku nsonga ezimu: okwekenneenya n'enkola, okugoberera abawola, engeri y'okupima oba okuteeka amadaala ag'omunda, n'okudukanya ebibanja ebyalekebwa.

Gondera engeri gye kikola oluvannyuma lw'okukiteekawo

Okukkiriza y'entandikwa y'omulimu, si enkomerero.

• Gondera engeri gye kikozesebwamu: eky'okuyambako kikozesebwa nga bwe kyasuubirwa?
• Gondera PAR. Gondera PAR y'eky'okuyambako kino kyokka, so si ekitabo kyonna eky'obukopo.
• Kebera amagoba. Kakasa nti ssente ezifuniddwa zikola ku kufiirwa n'ebikozesebwa, era wekeenneenye eky'okuyambako buli mwaka ng'oyita mu kakiiko akakulu.

Olukalala olw'amangu

• Kakasa ekyetaago ky'omukulembeze n'obujulizi obw'amazima, so si kuteebereza
• Teekawo omuwendo, ekiseera, obukuumi n'omuwendo ogulaga akatyabaga
• Kola ekigezo ekitono era okyuse nga tonnagaziya
• Funa okukkiriza kw'akakiiko akakulu/akakiiko era owandiike ekisalawo
• Wandiika eky'okuyambako mu nkola yo ey'obukopo era olongose enkola ezikola ku nsonga ezimu
• Gondera engeri gye kikozesebwamu, PAR n'amagoba, era wekeenneenye buli mwaka